بهای تمام‌شده کالا و روش محاسبه در امیر

English version
بازگشت به راهنمای کاربران

این راهنما برای کاربرانی است که می‌خواهند بدانند بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته، یا COGS، چگونه محاسبه می‌شود و امیر از کدام روش استفاده می‌کند.

بهای تمام‌شده چیست؟

بهای تمام‌شده کالا یعنی مجموع هزینه‌هایی که برای آماده شدن کالا جهت فروش پرداخت شده است. معمولاً این موارد در بهای تمام‌شده وارد می‌شوند:

• قیمت خرید کالا
• هزینه حمل تا انبار یا محل کسب‌وکار
• بیمه حمل
• حقوق و عوارض گمرکی برای کالای وارداتی
• هزینه‌های مستقیم بارگیری، تخلیه و آماده‌سازی کالا
• مالیات‌ها یا عوارضی که قابل استرداد نیستند

هزینه‌های اداری، فروش، انبارداری بعد از آماده شدن کالا، تبلیغات و هزینه‌های عمومی شرکت جزو بهای تمام‌شده کالا نیستند و معمولاً به عنوان هزینه دوره ثبت می‌شوند.

روش دائمی موجودی کالا

امیر موجودی کالا را با نگاه سیستم دائمی مدیریت می‌کند. در سیستم دائمی، خرید و فروش بلافاصله روی موجودی و ارزش ریالی کالا اثر می‌گذارند.

در فروش کالا دو ثبت اصلی رخ می‌دهد:

حساب‌های دریافتنی / نقد و بانک ........ بدهکار
    درآمد فروش ........................ بستانکار

بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته ........ بدهکار
    موجودی کالا ........................ بستانکار

ثبت اول درآمد فروش را نشان می‌دهد. ثبت دوم ارزش کالایی را که از انبار خارج شده است از موجودی کم می‌کند و به هزینه بهای تمام‌شده منتقل می‌کند.

روش‌های رایج محاسبه بهای خروج کالا

وقتی یک کالا در چند نوبت و با قیمت‌های مختلف خریداری می‌شود، نرم‌افزار باید بداند هنگام فروش، بهای خروج کالا را با چه نرخی محاسبه کند. روش‌های رایج عبارت‌اند از:

روش مورد استفاده در امیر

امیر فقط از روش میانگین موزون متحرک استفاده می‌کند. FIFO، LIFO و میانگین دوره‌ای در حال حاضر در امیر پیاده‌سازی نشده‌اند.

در این روش، هر خرید جدید میانگین بهای واحد کالا را تغییر می‌دهد. هنگام فروش، بهای تمام‌شده همان فروش بر اساس میانگین همان لحظه محاسبه می‌شود.

فرمول ساده:

میانگین جدید =
((تعداد قبلی × میانگین قبلی) + (تعداد خرید جدید × بهای واحد خرید جدید))
÷
(تعداد قبلی + تعداد خرید جدید)

اگر هزینه جانبی مستقیم برای خرید ثبت شود، آن هزینه به ارزش موجودی اضافه می‌شود و میانگین بهای واحد را افزایش می‌دهد.

مثال عددی

فرض کنید کالای A را این‌گونه خریداری کرده‌اید:

• خرید اول: 100 عدد × 1,000,000 ریال = 100,000,000 ریال
• خرید دوم: 200 عدد × 1,200,000 ریال = 240,000,000 ریال

میانگین جدید:

(100,000,000 + 240,000,000) ÷ 300 = 1,133,333 ریال

اگر بعداً 30,000,000 ریال هزینه حمل مستقیم برای همین موجودی ثبت شود:

(340,000,000 + 30,000,000) ÷ 300 = 1,233,333 ریال

اگر 50 عدد فروخته شود:

بهای تمام‌شده فروش = 50 × 1,233,333 = 61,666,650 ریال

بعد از فروش:

• موجودی تعدادی: 250 عدد
• ارزش تقریبی موجودی: 250 × 1,233,333 ریال
• هزینه بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته: 61,666,650 ریال

نکات کاربردی برای کاربر

• قبل از ثبت فروش، خریدها و هزینه‌های مستقیم مربوط به کالا را تا حد امکان کامل ثبت کنید.
• اگر هزینه جانبی خرید بعداً مشخص شد، آن را به عنوان هزینه مستقیم مرتبط با خرید ثبت کنید تا میانگین کالا اصلاح شود.
• گزارش سود ناخالص فروش به نرخ فروش و میانگین بهای کالا در زمان فروش وابسته است.
• اگر موجودی یک کالا منفی یا ناقص باشد، نتیجه بهای تمام‌شده قابل اتکا نیست؛ پیش از گزارش‌گیری موجودی کالاها را کنترل کنید.